Vanaf de hoge klippen van Santorini zie je de eilandjes Nea Kameni en Palea Kameni liggen; de vulkaaneilanden. Palea Kameni betekent letterlijk: oud verbrand eiland en Nea Kameni is nieuw verbrand eiland. Santorini was ooit een rond eiland, maar er bleek een krachtige vulkaan onder te slapen. Rond 1600 v.Chr. kwam de grote klap. De gehele Aegeïsche zee zou nooit meer hetzelfde zijn en Santorini versplinterde in enkele kleine delen: het hoofdeiland Santorini, zoals we dat nu kennen, het veel kleinere Thirassia in het noord-westen en Aspronissi, slechts een kleine rotsformatie, in het zuid-westen. De eilandjes Palea Kameni en Nea Kameni waren er toen nog niet. Het water waarin deze eilandjes nu liggen, wordt caldera genoemd. Een caldera is het ingezakte deel van een vulkaankrater, na een grote uitbarsting. Bij de uitbarsting van de vulkaan van Santorini is de vroegere krater zodanig diep ingezakt, dat er alleen maar zee overbleef.

Als gevolg van een kleinere vulkanische activiteit in 197 v. Chr. werd het eilandje Palea Kameni gevormd. Pas veel later, in 1570 is het eiland Nea Kameni omhoog gekomen, door nieuwe vulkanische activiteit. De inwoners van Santorini moeten destijds doodsangsten hebben uitgestaan, toen ze dit zagen gebeuren, maar tot een grote uitbarsting kwam het toen echter niet. De laatste actieve krater bevindt zich nu dus op het eiland Nea Kameni, het grootste van de twee. Na diverse kleinere uitbarstingen tussen 1700 en 1950 krijgt Nea Kameni z'n huidige vorm en grootte. Nea Kameni lijkt uitsluitend te bestaan uit zwart gesteente, maar wanneer je beter kijkt zie je dat de vulkanische kleuren ook rood, groen en geel zijn. Bovendien groeien er op de kale rotsen ook kleine plantjes. Het uitzicht op Santorini, vanaf het vulkaaneiland is geweldig. Je ziet de hoofdstad Fira boven op de hoge klippen. Vanaf hier lijkt het onmogelijk om daar te komen, toch is daar het gewone actieve leven in volle gang. Wanneer je in de gelegenheid bent om mee te gaan met een boot naar Nea Kameni, is dat zeer zeker aan te raden. De wandeling is niet te lang, maar wel erg mooi en je wordt je meer en meer bewust van het grote spektakel dat zich hier in de oudheid heeft afgespeeld.

Wanneer je bij de laatst gevormde krater komt, besef je dat je echt op een vulkaan staat. Er komen nog altijd zwaveldampen uit de bodem. Je ziet af en toe de rookpluimen omhoog gaan en je kunt de zwavel ruiken. Er staat apparatuur opgesteld om de situatie doorlopend in de gaten te houden. Het is wat dat betreft nu rustig op Santorini, maar in 2025 waren er tal van kleine aardbevingen en werd het eiland uit voorzorg gedeeltelijk geëvacueerd. Het liep gelukkig allemaal met een sisser af, maar je weet het nooit, het blijft toch een vulkaan...